Heeft u dat ook wel eens, dat een verbodsbord de nieuwsgierigheid zodanig prikkelt datje daar toch eens voorbij wilt gaan om te onderzoeken wat daarachter ligt en waarom het bord er staat? Ik in ieder geval wel. En dat komt mij in mijn beroep ook goed van pas, die nieuwsgierigheid en het graag willen weten wat ergens achter zit.

Laten we voorop stellen, dat je als P&O-er je – als geen ander – hebt te houden aan de regels en richtlijnen binnen een organisatie. Je hebt een voorbeeld functie, waarbij je in houding en gedrag moet laten zien en laten merken, dat dergelijke regels en richtlijnen er niet voor niets zijn. En nog belangrijker, je moet ze kunnen uitleggen.

Dat betekent echter niet dat je niet meer kritisch mag zijn en je dergelijke regels blind moet naleven of uitvoeren. Primair wil ik altijd weten waarom regels en richtlijnen er zijn en wat het doel en het nut daarvan is. Ik moet ze tenslotte kunnen uitleggen en verdedigen. Sommige regels zijn duidelijk, andere roepen vraagtekens op, zeker als ik ze niet begrijp. Het komt nogal eens voor, dat regels ooit in het leven geroepen zijn - en op dat moment wellicht terecht waren – in een periode dat deze een logisch gevolg waren van de situatie op dat moment. Door veranderende omstandigheden kan het echter zijn dat die regels niet meer passen in de huidige tijd of niet meer in de huidige vorm uit te leggen zijn. Als dat zo is, heb je als P&O-er de plicht om dat aanhangig te maken, te onderzoeken wat nut en noodzaak is en om een voorstel te doen voor aanpassing, of zelfs afschaffing.

Het komt nog wel eens voor, dat regels gecreëerd zijn door een specifiek voorval wat op dat moment speelde, of omdat iemand het wel makkelijk vond een dergelijke regel in het leven te roepen, om zich vervolgens daarachter te kunnen verschuilen. Niets is namelijk makkelijker dan wijzen naar bepaalde wet- of regelgeving, om vervolgens geen verantwoordelijkheid te hoeven nemen. Met name dit soort regels blijkt intussen overbodig of volstrekt niet logisch of praktisch meer toepasbaar.
Ook gebeurt het helaas nog wel eens, dat mensen regels opzij schuiven of negeren, omdat het ze even niet te pas komt in wat ze willen doen. Als daar niet corrigerend op ingegrepen wordt, leidt dit tot chaos en willekeur, wat in geen enkele organisatie goed is.

Regels zijn er vaak om bepaalde zaken in goede banen te leiden of om te voorkomen dat er dingen gebeuren die niet goed zijn voor de organisatie. Vaak echter verworden ze tot een soort van keurslijf, waarbij er nauwelijks meer enige ruimte gegeven wordt om zaken goed te kunnen uitvoeren. Als P&O-er moet je dan durven om, indien nodig, de rekbaarheid daarvan te onderzoeken of om de uitzondering daarop te durven maken.

Juist dit soort aspecten maakt het werken in P&O zo leuk.